Dispossesions in the Americas

Dispossesions in the Americas

  • Lar
  • Explorar
  • Autores
  • Sobre
  • Arte
  • Corpos
  • Currículos
  • Patrimônio Cultural
  • Mapas
  • Territórios
Voltar à seção Explorar

Lendo em Inglês

Exposição de Arte 2024

Nakoada: Strategies for Modern Art

  • Baniwa, Denilson

  • Lemos, Beatriz

  • Elieson, Keyna

  • Lafuente, Pablo

Publicado: 2024

Djanira, *Tea Farm in Itacolomi*, 1958. Oil on Canvas. Courtesy of Museum of Modern Art Rio de Janeiro.

Djanira, Tea Farm in Itacolomi, 1958. Oil on Canvas. Courtesy of Museum of Modern Art Rio de Janeiro.

Lendo em Espanhol

Exposição de Arte 2024

Nakoada: estrategias para el arte moderno

  • Baniwa, Denilson

  • Lemos, Beatriz

  • Elieson, Keyna

  • Lafuente, Pablo

Publicado: 2024

Djanira, *Granja de té en Itacolomi*, 1958. Óleo sobre lienzo. Cortesía del Museo de Arte Moderno de Río de Janeiro.

Djanira, Granja de té en Itacolomi, 1958. Óleo sobre lienzo. Cortesía del Museo de Arte Moderno de Río de Janeiro.

Exposição de Arte 2024

Nakoada: Estratégias para a arte moderna

  • Baniwa, Denilson

  • Lemos, Beatriz

  • Elieson, Keyna

  • Lafuente, Pablo

Publicado: 2024

Djanira, *Fazenda de chá no Itacolomi*, 1958. Óleo sobre tela. Cortesia do Museu de Arte Moderna do Rio de Janeiro.

Djanira, Fazenda de chá no Itacolomi, 1958. Óleo sobre tela. Cortesia do Museu de Arte Moderna do Rio de Janeiro.

Resumo

Local: Museu de Arte Moderna do Rio de Janeiro no Rio de Janeiro, Brasil.

“Nakoada” é uma estratégia de guerra desenvolvida pelo povo Baniwa da região do Alto Rio Negro para garantir novas possibilidades de continuidade no mundo. É esse o conceito que guia a curadoria da exposição. Nakoada significa mergulhar em aspectos de uma cultura diferente a fim de garantir a sobrevivência de sua própria. Se originalmente essa prática foi usada pelo povo Baniwa para lidar com outros povos indígenas, hoje ela é repensada e aplicada no contato com culturas não indígenas. Mais do que uma análise crítica do modernismo — que já foi feita de forma elaborada, inclusive por artistas indígenas— a exposição tem como objetivo mostrar como a arte moderna pode dialogar com questões atuais, e, ao mesmo tempo, escapar das armadilhas do modernismo tradicional.

A exposição assume a forma de uma serpente cósmica que não tem início nem fim— e as obras de arte são colocadas no corpo da serpente que percorre o Salão Monumental do museu. A figura da serpente é recorrente na visão Baniwa, assim como em várias culturas ocidentais e orientais, do norte ao sul. Desde o período antes da colonização, as serpentes representam uma temporalidade expandida— e a história que ela carrega dentro de si.

Imagens da instalação da exposição Nakoada.

Imagens da instalação da exposição Nakoada.

Segundo o curador Denilson Baniwa, “Nakoada é um ato de retorno. É o momento em que os povos alvo de forças externas compreendem o poder opressivo do outro, e então buscam retornar à sua própria autonomia.”

MAHKU, Kapewẽ Pukenibu, 2022, Acrílico sobre tela. Comissionada. Cortesia do Museu de Arte Moderna do Rio de Janeiro.

MAHKU, Kapewẽ Pukenibu, 2022, Acrílico sobre tela. Comissionada. Cortesia do Museu de Arte Moderna do Rio de Janeiro.

Zahy Guajajara, Karaiw a’e wà (Os civilizados), 2022 (frame). Vídeo, cor, som, 14:30. Comissionado por MAM-Rio, Rio de Janeiro, Brasil, para e exposição “Nakoada: Estratégias para a arte moderna.” Cortesia do artista e do Candombá.

Zahy Guajajara, Karaiw a’e wà (Os civilizados), 2022 (frame). Vídeo, cor, som, 14:30. Comissionado por MAM-Rio, Rio de Janeiro, Brasil, para e exposição “Nakoada: Estratégias para a arte moderna.” Cortesia do artista e do Candombá.

Artistas participantes: Alberto da Veiga Guignard, Alfredo Volpi, Anita Malfatti, Cândido Portinari, Cícero Dias, Cinthia Marcelle, Emiliano Di Calvacanti, Djanira, Edival Ramosa, Carmézia Emiliano, Heitor dos Prazeres, Hipanina (Adalta Lopes Rodrigues), Ismael Nery, Jaider Esbell, José Pancetti, Laryssa Machada, Victor Brecherete, MAHKU, Maria Martins, Novíssimo Edgar, Povo Iny (Karajá), Povo Marubo (Marubo), Povo Tikuna (Tikuna), Povo Walimanai (Baniwa),Tarsila do Amaral, Vicente do Rego Monteiro, Zahy Guajajara, Ana Souza da Silva, Antonio Bandeira, Antônio Gomide, Carlos Scliar, Ducileni Brazão da Silva, Emeric Marcier, Flávio de Carvalho, Kerokoda (Maria de Lima), Lúcia Brazão da Silva, Mary Vieira, Mayara Campos Andrade, Milton Dacosta, Nazaria Andrade Montenegro Fontes, Oswaldo Goeldi, Padzoomaka (Cristina Rodrigues), Povo Maku (Maku), Povo Terena (Terena), Tomás Santa Rosa, Vieira da Silva, Xadalu.

Site oficial: https://mam.rio/programacao/nakoada-estrategias-para-a-arte-moderna/

Citação

Baniwa, Denilson, Beatriz Lemos, Keyna Elieson, e Pablo Lafuente. 2024. 'Nakoada: Estratégias para a arte moderna'. Despossessões nas Américas. https://staging.dia.upenn.edu/pt/content/BaniwaD001/

Itens Relacionados

SOUTH AMERICA;BRAZIL;&C.

SOUTH AMERICA;BRAZIL;&C.

Mapa 1883
Chili, Getrokken uit Alfonso de Ovalle, Jesuit, en in
     dertien Rechts-gebieden verdeelt Door N. Sanson d.'Abb. Geogr. ordre. du
     Roy

Chili, Getrokken uit Alfonso de Ovalle, Jesuit, en in dertien Rechts-gebieden verdeelt Door N. Sanson d.'Abb. Geogr. ordre. du Roy

Mapa 1600 - 1667
Misiones de los Indios Andaquiez  : sus navegaciones, y Ríos, naciones, y Caminos desde la Ciudad de Neyva hasta el Pueblo de la Ceja, y de este ála Concepción en el Río Putumayo

Misiones de los Indios Andaquiez : sus navegaciones, y Ríos, naciones, y Caminos desde la Ciudad de Neyva hasta el Pueblo de la Ceja, y de este ála Concepción en el Río Putumayo

Mapa 1792
Mapa de las culturas indígenas en vísperas de la conquista española.

Mapa de las culturas indígenas en vísperas de la conquista española.

Mapa 1650 - 1750
Terra Indígena Boa Vista do Sertão Pró-Mirim

Terra Indígena Boa Vista do Sertão Pró-Mirim

Mapa 2012
Panamá: creación de comarcas indígenas

Panamá: creación de comarcas indígenas

Mapa 2000
Indian Creek

Indian Creek

Mapa 1997
Mapa que muestra la zona al este y al sur del río Paraná, desde los 27°00' S. a 37°00' S. y Uruguay

Mapa que muestra la zona al este y al sur del río Paraná, desde los 27°00' S. a 37°00' S. y Uruguay

Mapa 1750

Despossessões nas Américas

Um projeto de

University of Pennsylvania

Copyright 2024

Com o apoio de

Mellon Foundation

Projeto e desenvolvimento do site

Element 84

Créditos da arte

Djanira, Fazenda de chá no Itacolomi, 1958. Óleo sobre tela. Cortesia do Museu de Arte Moderna do Rio de Janeiro.

Páginas do site

  • Lar
  • Explorar
  • Autores
  • Sobre
  • Arte
  • Corpos
  • Currículos
  • Patrimônio Cultural
  • Mapas
  • Territórios